Op zaterdag 12 september opent Cultuurhuis Garenspinnerij gratis de deuren voor 40 jaar Open Monumentendag. In dit oude fabriekspand, waar ooit garen en touw werd gemaakt, kun je terecht voor gratis rondleidingen, een doorlopende presentatie over de geschiedenis van het pand, drie fototentoonstellingen en rondleidingen van een Goudaloog. Tot slot kun je zelf aan de slag tijdens een gratis keramiekworkshop gevelstenen maken – een oude ambachtelijke techniek gecombineerd met kunst maken.
Museumschepen voor de deur
Direct naast ons monumentale pand aan de Turfsingel, liggen drie schepen aangemeerd die op deze zaterdag hun deuren openstellen. De schippers vertellen over hun schepen, doen eventueel klusjes en hijsen de vlaggetjes in de mast. En wellicht ook een rondleiding binnen. De schepen blijven ook na Monumentendag daar liggen: de Ald Izer, Maria en Deo sole ad Gloria hebben sinds 1 september hun vaste ligplaats aan de kade. Alle drie bijzondere schepen met een geheel eigen verhaal.
Programma
- 10.00 tot 16.00 – presentatie over de geschiedenis van het pand, drie fototentoonstellingen en drie historische schepen van de Museumhaven voor de deur
- 11.00 en 13.00 – Rondleiding langs de verhalen van het pand door Miguel van Schoonhoven, Goudoloog en restaurator historisch stucwerk
- 14.00 – Keramiekworkshop: gevelstenen maken – een oude ambachtelijke techniek gecombineerd met kunst maken (max. 25 plekken, aanmelden gewenst, via deze link) door Beatrijs van Rheeden
- 16.00 – Einde
Praktisch
Wanneer: zaterdag 12 september, 10.00 tot 16.00 uur (zondag gesloten)
Waar: Cultuurhuis Garenspinnerij, Turfsingel, Gouda
Toegang: gratis.
Er is horeca aanwezig, onze locatie is rolstoeltoegankelijk. Je bent van harte welkom.
Ook vandaag: ons klarinetensemble Chalumeau speelt op locatie in de Vrije Evangelische Gemeente
Geniet bovendien van een sfeervol concert van ons klarinetensemble Chalumeau tijdens deze Open Monumentendag in op de monumentale locatie van de Vrije Evangelische Gemeente, Turfmarkt 21-23, Gouda. Het ensemble speelt twee keer hetzelfde programma: 11.00 – 11.25 uur en 12.00 – 12.25 uur.
Historie van de garen- en touwindustrie in Gouda
Waar nu kunstzinnige creaties gesponnen worden werd vroeger garen gemaakt. De door stoom aangedreven garenspinnerij werd in 1862 in gebruik genomen. Ons pand heeft de kenmerkende industriële architectuur uit de tweede helft van de 19e eeuw: gietijzeren spanten en geglazuurde bakstenen.
Garen en touwproductie gebeurde tot in de negentiende eeuw met de hand. Alleen het beuken van de grondstof hennep gebeurde in Gouda met waterkracht, in de kleine volmolen aan de Veerstal en de grote volmolen aan de Punt. De garen- en touwindustrie kende zeer veel kinderarbeid.
De Goudse garen- en touwindustrie is altijd een echte “trafiek” geweest: hennep en vlas werden over water aangevoerd, in Gouda verwerkt en als grof of fijn garen en touw over heel Europa verzonden. Deze verwevenheid met de internationale handel bracht winstmogelijkheden met zich mee, maar maakte de industrie ook kwetsbaar. Door de eeuwen heen heeft Gouda met beide kanten te maken gehad.
In de negentiende eeuw kwam de industriële revolutie in Nederland op gang – handmatige productie werd vervangen door machinale productie. In Gouda kregen de kleine handspinnerijen steeds meer concurrentie van buitenlandse machinale garenfabrieken, reden waarom in 1861 een door stoom aangedreven garenspinnerij werd opgericht aan de Turfsingel. De fabriek groeide uit tot een groot complex.
De garenproductie is in 1981 verplaatst naar Waddinxveen. In de jaren zeventig werd de gemeente Gouda eigenaar van het complex, dat toen onder meer een wasserij met magazijnen, kantoor, expeditieruimte, kaarderij, spinnerij, ketel- en turbinehuis, loodsen, preparatiezalen en een houtzagerij bevatte, grotendeels uit de periode 1900-1916. De gemeente wilde alles slopen ten behoeve van woningbouw. Na hevige protesten uit de wijk zijn deze twee panden – directeurswoning met kantoor en wasserij met magazijnen – met monumentale gevels langs de Turfsingel bewaard gebleven, maar de rest is alsnog gesloopt. Sinds 1985 vinden in deze twee gebouwen, na renovatie, sociaal-culturele activiteiten plaats onder de naam Cultuurhuis Garenspinnerij.
Zaterdag 12 september kunnen belangstellenden binnenlopen tussen 10.00 en 16.00 uur (entree gratis).
